برای درک بهتر بازار فارکس امروز، آشنایی با تاریخچه آن ضروری است. بازار فارکس مدرن نتیجه تحولات بزرگ نظام پولی بینالمللی در قرن بیستم است؛ از استاندارد طلا گرفته تا پیمان برتون وودز (Bretton Woods) و نهایتاً نظام نرخ ارز شناور. این تحولات باعث شد ارزها به جای تثبیت در برابر طلا یا دلار، آزادانه در بازار جهانی معامله شوند. در این مقاله از سایت آموزش فارکس، سفری کوتاه به تاریخچه فارکس داریم تا بفهمید چرا بازار فارکس امروز اینگونه کار میکند.
استاندارد طلا (Gold Standard)
پیش از قرن بیستم، بسیاری از کشورها از سیستم استاندارد طلا استفاده میکردند. در این نظام، هر واحد پولی ملی معادل مقدار مشخصی طلا بود و نرخ ارز بین کشورها از طریق وزن طلا تعیین میشد. این سیستم پایداری زیادی داشت اما در دوران رکود بزرگ ۱۹۲۹ به مشکلات جدی برخورد و کشورها یکی پس از دیگری آن را کنار گذاشتند.
پیمان برتون وودز (۱۹۴۴)
در سال ۱۹۴۴، نمایندگان ۴۴ کشور در شهر برتون وودز آمریکا جمع شدند و توافقی تاریخی امضا کردند. در این نظام، ارزها به دلار آمریکا و دلار به طلا (هر اونس ۳۵ دلار) متصل شد. در همین کنفرانس صندوق بینالمللی پول (IMF) و بانک جهانی نیز تأسیس شدند. این سیستم تا حدود ۲۵ سال ثبات نسبی ایجاد کرد.
پایان برتون وودز و شناور شدن نرخ ارز
در سال ۱۹۷۱، ریچارد نیکسون رئیسجمهور وقت آمریکا تصمیم گرفت قابلیت تبدیل دلار به طلا را به طور یکطرفه لغو کند؛ اقدامی که به «شوک نیکسون» معروف شد. در سال ۱۹۷۳ نظام برتون وودز رسماً پایان یافت و عصر نرخ ارز شناور (Free Float) آغاز شد. از این پس، نرخ ارز هر کشور بر اساس عرضه و تقاضای بازار تعیین میشد.
تولد فارکس مدرن و دوران اینترنت
تا دهه ۱۹۹۰، فارکس عمدتاً در اختیار بانکها و موسسات بزرگ بود. با ظهور اینترنت و پلتفرمهای معاملاتی آنلاین مانند متاتریدر ۴، تریدرهای خرد نیز توانستند مستقیماً وارد بازار شوند. ظهور بروکرهای آنلاین در اواخر دهه ۹۰ میلادی نقطه عطف فارکس خردهفروشی بود.
فارکس امروز
طبق گزارش سهسالانه BIS در سال ۲۰۲۲، گردش روزانه فارکس به ۷.۵ تریلیون دلار رسیده است. لندن، نیویورک، سنگاپور و هنگکنگ بزرگترین مراکز معاملاتی جهان هستند و مزایای زیاد فارکس همچنان تریدرهای تازه را جذب میکند. برای ورود به این بازار باید با جفت ارزها و ثبتنام در بروکر آشنا شوید.
سوالات متداول
چرا پیمان برتون وودز شکست خورد؟
کسری تجاری و بودجه آمریکا، تورم و افزایش ذخایر دلاری کشورهای دیگر باعث شد ایالات متحده توان حفظ نرخ تبدیل دلار به طلا را از دست بدهد.
نرخ ارز شناور یعنی چه؟
نظامی که در آن نرخ ارز یک کشور بر اساس عرضه و تقاضا در بازار تعیین میشود و دولت نرخ مشخصی برای آن تثبیت نمیکند.
فارکس خردهفروشی از چه زمانی شکل گرفت؟
از اواخر دهه ۱۹۹۰ با گسترش اینترنت و راهاندازی بروکرهای آنلاین، تریدرهای شخصی توانستند با سرمایههای کوچک وارد بازار شوند.